چگونه شناسه اسکوپوس بگیریم؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند اخذ شناسه اسکوپوس مانند ساخت یک حساب کاربری است، در حالی که این شناسه به‌صورت خودکار و بر اساس انتشار مقاله در مجلات نمایه‌شده ایجاد می‌شود. بنابراین برای اخذ شناسه اسکوپوس باید مسیر مشخصی را طی کرد.

در این مقاله، به‌صورت مرحله به مرحله توضیح می‌دهیم دقیقاً چه اقداماتی لازم است انجام دهید تا این شناسه برای شما ایجاد شود.

شناسه اسکوپوس چیست و چه کاربردی دارد؟

شناسه اسکوپوس (Scopus Author ID) یک کد یکتای پژوهشی است که در پایگاه Scopus به هر نویسنده‌ای که مقاله او در این پایگاه نمایه شود اختصاص داده می‌شود. این شناسه به‌صورت خودکار و بر اساس اطلاعات مقاله (نام نویسنده، وابستگی سازمانی، حوزه موضوعی و سوابق انتشار) ایجاد می‌شود و تمام آثار علمی فرد را در یک پروفایل واحد تجمیع می‌کند.

به بیان ساده، شناسه اسکوپوس هویت پژوهشی شما در پایگاه اسکوپوس است و امکان ردیابی و ارزیابی فعالیت‌های علمی‌تان را فراهم می‌کند.

کاربردهای شناسه اسکوپوس

1. تجمیع مقالات در یک پروفایل واحد: همه مقالات نمایه‌شده شما، حتی اگر با نگارش‌های متفاوت نام منتشر شده باشند در یک صفحه مشخص جمع‌آوری می‌شوند.
2. نمایش تعداد استنادات (Citations): مشخص می‌شود هر مقاله چند بار مورد استناد قرار گرفته است.
3. محاسبه شاخص H-index: شاخص اچ ایندکس شما به‌صورت خودکار محاسبه و نمایش داده می‌شود.
4. تحلیل همکاری‌های علمی: همکاران پژوهشی، کشورها و سازمان‌های همکار شما قابل مشاهده هستند.
5. جلوگیری از تشابه اسمی پژوهشگران: در صورت وجود نویسندگان هم‌نام، این شناسه کمک می‌کند آثار هر فرد به‌درستی تفکیک شود.

در مجموع، شناسه اسکوپوس ابزاری برای نظم‌دهی، ارزیابی و نمایش دقیق فعالیت‌های پژوهشی در سطح بین‌المللی است و نقش مهمی در شفافیت و اعتبار علمی پژوهشگران دارد.

چگونه شناسه اسکوپوس بگیریم؟

برای اینکه شناسه اسکوپوس برای شما ایجاد شود، باید یک مسیر مشخص را طی کنید. این شناسه با ثبت‌نام در سایت اسکوپوس صادر نمی‌شود و درخواست جداگانه‌ای هم برای آن وجود ندارد. تنها زمانی که مقاله شما در مجلات نمایه‌شده در Scopus ثبت و ایندکس شود، سیستم به‌صورت خودکار یک Scopus Author ID به شما اختصاص می‌دهد.

در ادامه، دقیقاً توضیح می‌دهیم از کجا باید شروع کنید و چه مراحلی را طی کنید تا این شناسه برای شما ایجاد شود.

۱. بررسی کنید مجله در Scopus نمایه شده باشد

پیش از ارسال مقاله، ابتدا مطمئن شوید مجله موردنظر واقعاً در پایگاه Scopus ایندکس است. صرف ادعای مجله کافی نیست. اگر مجله تحت پوشش این پایگاه نباشد، حتی با چاپ مقاله نیز شناسه‌ای برای شما ایجاد نخواهد شد.
بنابراین اولین اقدام شما باید اطمینان از نمایه بودن مجله باشد.

۲. مقاله خود را ارسال کنید و فرآیند داوری را طی کنید

پس از انتخاب مجله مناسب، مقاله را ارسال کنید و وارد فرآیند داوری شوید. تنها در صورتی که مقاله پذیرش نهایی بگیرد و منتشر شود، امکان ورود آن به پایگاه اسکوپوس وجود دارد.
در این مرحله دقت کنید:

• نام و نام خانوادگی خود را به‌صورت یکسان و استاندارد وارد کنید.
• افیلیشن (Affiliation) را دقیق ثبت کنید.

این اطلاعات در ایجاد پروفایل شما نقش مهمی دارند.

۳. منتظر انتشار رسمی مقاله باشید

پس از پذیرش، مقاله به‌صورت آنلاین یا چاپی منتشر می‌شود. اما انتشار به‌تنهایی کافی نیست؛ مجله باید اطلاعات مقاله را برای نمایه‌سازی به اسکوپوس ارسال کند.

۴. صبر کنید تا مقاله در Scopus نمایه شود

پس از انتشار، مقاله وارد فرآیند ایندکس‌سازی می‌شود. زمانی که مقاله در پایگاه ثبت شود، اطلاعات نویسندگان نیز وارد سیستم خواهد شد. این مرحله ممکن است مدتی پس از انتشار انجام شود و بسته به مجله متفاوت باشد.

۵. شناسه اسکوپوس شما به‌صورت خودکار ایجاد می‌شود

به‌محض ثبت مقاله در پایگاه Scopus، سیستم به‌صورت خودکار برای نویسنده یک پروفایل ایجاد کرده و یک Scopus Author ID اختصاص می‌دهد. این شناسه تمام مقالات نمایه‌شده شما را در یک صفحه واحد نمایش می‌دهد و شاخص‌های استنادی مانند تعداد ارجاعات و H-index را محاسبه می‌کند.

در این مرحله، شناسه شما ایجاد شده است و نیازی به درخواست جداگانه وجود ندارد.

۶. پروفایل خود را بررسی و در صورت نیاز اصلاح کنید

پس از ایجاد شناسه، توصیه می‌شود نام خود را در اسکوپوس جستجو کنید و اطلاعات پروفایل را بررسی نمایید. در برخی موارد ممکن است به دلیل تفاوت در نگارش نام یا تغییر وابستگی سازمانی، بیش از یک پروفایل برای یک فرد ایجاد شود. در چنین شرایطی می‌توان درخواست اصلاح یا ادغام ثبت کرد تا تمامی آثار در یک شناسه تجمیع شوند.

به‌طور خلاصه، گرفتن اسکوپوس آیدی فرآیندی جداگانه یا قابل درخواست مستقیم نیست؛ بلکه نتیجه طبیعی انتشار مقاله در مجلات نمایه‌شده در Scopus است. اگر هنوز مقاله‌ای در این منابع منتشر نکرده‌اید، امکان ایجاد این شناسه وجود نخواهد داشت.

چگونه شناسه اسکوپوس خود را پیدا کنیم؟

پس از نمایه‌شدن مقاله در پایگاه Scopus و ایجاد اسکوپوس آیدی، می‌توان این شناسه را از طریق جستجوی پروفایل نویسنده مشاهده کرد. برای این منظور مراحل زیر را انجام دهید:

1. وارد سایت Scopus شوید و به بخش جستجوی نویسندگان (Author Search) مراجعه کنید.

2. نام و نام خانوادگی خود را به انگلیسی وارد کنید و در صورت نیاز، اطلاعاتی مانند دانشگاه یا کشور را برای افزایش دقت نتایج اضافه نمایید.

3. در نتایج نمایش‌داده‌شده، پروفایل‌های مرتبط را بررسی کرده و گزینه صحیح را انتخاب کنید.

4. پس از ورود به صفحه پروفایل، شناسه اسکوپوس (Scopus Author ID) در بالای صفحه نمایش داده می‌شود.

5. در صورت مشاهده چند پروفایل یا وجود خطا در اطلاعات، امکان ثبت درخواست اصلاح یا ادغام وجود دارد.

در صورتی که پروفایل شما در نتایج نمایش داده نشود، احتمال دارد مقاله هنوز در این پایگاه نمایه نشده باشد.

نکته: برای مشاهده پروفایل نویسنده، شناسه اسکوپوس و اطلاعات مقالات نمایه‌شده، باید به پایگاه Scopus دسترسی داشته باشید. برای دسترسی مستقیم به این پایگاه، از اشتراک دسترسی مستقیم اسکوپوس در ایران پیپر استفاده کنید.

تفاوت شناسه اسکوپوس با ORCID

بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کنند شناسه اسکوپوس و ORCID یکسان هستند، در حالی‌که این دو شناسه کاربرد و نحوه ایجاد متفاوتی دارند. آشنایی با تفاوت آن‌ها کمک می‌کند بدانید هر کدام چه نقشی در هویت پژوهشی شما دارند.

شناسه اسکوپوس توسط پایگاه Scopus ایجاد می‌شود، اما کد ارکید یک شناسه مستقل و بین‌المللی است که توسط سازمان ORCID ارائه می‌شود.

این دو شناسه جایگزین یکدیگر نیستند، بلکه مکمل هم هستند. شناسه اسکوپوس برای ردیابی فعالیت‌های شما در پایگاه Scopus ضروری است، در حالی‌که ORCID یک شناسه جهانی برای معرفی هویت پژوهشی شما در سیستم‌های مختلف علمی محسوب می‌شود.

به همین دلیل توصیه می‌شود هر دو شناسه را داشته باشید و در صورت امکان، آن‌ها را به یکدیگر متصل کنید تا سوابق پژوهشی شما هماهنگ و یکپارچه باشد.

سوالات متداول

آیا می‌توان بدون داشتن مقاله، شناسه اسکوپوس گرفت؟

خیر. شناسه اسکوپوس تنها زمانی ایجاد می‌شود که مقاله شما در مجلات نمایه‌شده در Scopus منتشر و در این پایگاه ایندکس شود. بدون انتشار مقاله در منابع تحت پوشش اسکوپوس، این شناسه برای شما ساخته نخواهد شد.

آیا با ثبت‌نام در سایت اسکوپوس شناسه دریافت می‌کنم؟

خیر. ایجاد حساب کاربری در سایت اسکوپوس به معنای دریافت شناسه نیست. اسکوپوس آیدی به‌صورت خودکار و پس از ثبت مقاله در این پایگاه ایجاد می‌شود.

بعد از انتشار مقاله چقدر طول می‌کشد شناسه ایجاد شود؟

ایجاد شناسه وابسته به فرآیند نمایه‌سازی مقاله است. معمولاً پس از ایندکس شدن مقاله در اسکوپوس، شناسه به‌صورت خودکار ساخته می‌شود که ممکن است مدتی پس از انتشار مقاله زمان ببرد.

اگر برای من چند شناسه اسکوپوس ایجاد شود چه باید کرد؟

در برخی موارد به دلیل تفاوت در نگارش نام یا وابستگی سازمانی، ممکن است بیش از یک پروفایل ایجاد شود. در این شرایط می‌توان از طریق بخش پشتیبانی اسکوپوس درخواست ادغام (Merge) ثبت کرد تا تمام مقالات در یک شناسه تجمیع شوند.

آیا گرفتن شناسه اسکوپوس هزینه دارد؟

خیر. ایجاد شناسه اسکوپوس هزینه‌ای ندارد. این شناسه به‌صورت خودکار پس از نمایه‌سازی مقاله ایجاد می‌شود. البته انتشار مقاله در برخی مجلات ممکن است هزینه داشته باشد که موضوعی جداگانه است.

آیا مقالات کنفرانسی هم باعث ایجاد شناسه اسکوپوس می‌شوند؟

در صورتی که مجموعه مقالات کنفرانس در اسکوپوس نمایه شود، مقاله شما نیز وارد این پایگاه شده و در نتیجه شناسه برایتان ایجاد خواهد شد. اما اگر کنفرانس تحت پوشش اسکوپوس نباشد، شناسه‌ای ساخته نخواهد شد.

جمع بندی

شناسه اسکوپوس شناسه‌ای است که تنها پس از انتشار و نمایه‌شدن مقاله در پایگاه Scopus به‌صورت خودکار ایجاد می‌شود. این شناسه قابل ثبت‌نام یا درخواست مستقیم نیست و مسیر دریافت آن از انتشار مقاله در مجلات نمایه‌شده آغاز می‌شود.

بنابراین اگر قصد دارید شناسه اسکوپوس برای شما ایجاد شود، باید تمرکز خود را بر انتخاب مجله معتبر، انتشار مقاله و ثبت صحیح اطلاعات نویسندگی بگذارید. پس از ایندکس شدن مقاله، این شناسه بدون اقدام جداگانه در پایگاه اسکوپوس برای شما ساخته خواهد شد و به‌عنوان هویت پژوهشی شما در این سیستم عمل می‌کند.

منابع

1. University of Auckland. (n.d.). Scopus ID. Research Hub – Publishing, communication & profiles.
2. University of Tasmania Library. (n.d.). Manage your researcher profile: Scopus Author ID.